• सोमबार, ३ कार्तिक, २०८३
  • Monday, 19 October, 2026
  • X

क्यानाडामा नेपालीको नयाँ पहिचान: रक्तदान

डा. दिनेश धरेल / लिलानाथ पाण्डे

आइतबार चैत २९, २०८२ | Sunday April 12,2026
-नेपाल टच ग्राफिक्स

हामी विदेशमा बस्छौँ, तर हाम्रो मुटु अझै नेपालमै धड्किन्छ। देश बदलिन्छ, समय बदलिन्छ, तर एउटा सत्य कहिल्यै बदलिँदैन—रगत जहाँ गए पनि एउटै रङको हुन्छ। रगतले जात, भाषा, देश, पासपोर्ट केही सोध्दैन। रगतले केवल एउटा प्रश्न गर्छ—म कसैको जीवन बचाउन सक्छु कि सक्दिन? यही प्रश्नले आज क्यानाडामा बस्ने नेपाली समुदायलाई नयाँ पहिचान दिएको छ—रक्तदाताको पहिचान।

क्यानाडामा एक पटक रगत दिएर तीन जनाको जीवनमा उज्यालो फर्काउन सकिन्छ। त्यो जीवन तपाईंले चिनेको पनि हुन सक्छ, कहिल्यै नदेखेको पनि। तर जब तपाईंको रगतले कसैको मुटु फेरि धड्किन थाल्छ, त्यो क्षण मानवीयताको सबैभन्दा पवित्र रूप बन्छ। त्यो क्षणले हामीलाई सम्झाउँछ—हामी जहाँ बसे पनि, हाम्रो रगतले कसैको जीवनमा आशा जगाउन सक्छ।

नेपाली युवा पुस्ता संकटमा उठ्ने पुस्ता हो। भूकम्प, बाढी, महामारी—हामीले हरेक विपत्तिमा एकअर्कालाई सम्हाल्यौँ। यही एकता आज क्यानाडामा पनि देखिन सक्छ। यही कारणले रक्तदान हाम्रो नयाँ पहिचान बन्न सक्छ।

क्यानाडामा बस्ने केही नेपालीहरूले ९० पटकभन्दा बढी रगत वा प्लाज्मा दान गरिसक्नुभएको छ। कति क्यानेडियन परिवारले उहाँहरूलाई नचिने पनि मनमनै धन्यवाद भनेका होलान्। त्यो गर्व केवल उहाँहरूको मात्र होइन—हाम्रो सम्पूर्ण समुदायको हो। अब प्रश्न हामी सबैलाई हो—हामी किन पछि पर्ने?

रक्तदान सुरक्षित, सरल र विज्ञानले प्रमाणित गरेको अभ्यास हो। रगत ४–६ हप्तामा फेरि बन्छ, प्लेटलेट्स केही दिनमै, र प्लाज्मा त २४ घण्टामै तयार हुन्छ। क्यानेडियन ब्लड सर्भिसेजले पुरुषलाई ५६ दिनपछि र महिलालाई ८४ दिनपछि पुनः रक्तदान गर्न अनुमति दिन्छ। प्लेटलेट्स १४ दिनमा एक पटक र प्लाज्मा ६ दिनमा एक पटक दान गर्न मिल्छ।

रक्तदानले अरूको मात्र होइन, दाताको स्वास्थ्यलाई पनि फाइदा गर्छ—यसले आइरन सन्तुलन राख्छ, शरीरलाई नयाँ रक्तकोष उत्पादन गर्न प्रेरित गर्छ, नियमित स्वास्थ्य जाँचको अवसर दिन्छ, र “मैले अर्थपूर्ण काम गरेँ” भन्ने गहिरो मानसिक सन्तुष्टि प्रदान गर्छ। रक्तदानले शरीरलाई मात्र होइन—मनलाई पनि हलुका बनाउँछ।

रक्तदान सुरु गर्न पनि सजिलो छ। 'सीबीएस'को एप 'गिभब्ल्ड' वा वेबसाइट 'ब्लडडटसिए' मा दुई मिनेटमै खाता खोली आफूलाई मिल्ने दिन र समय छान्न मिल्छ। पहिलो पटक रक्तदान गर्न जाँदा फोटोसहितको सक्कली परिचयपत्र लैजानुपर्छ। त्यहाँ पुगेपछि छोटो स्वास्थ्य स्क्रिनिङ हुन्छ, र योग्य ठहरिएपछि दान प्रक्रिया सुरु हुन्छ।

रक्तदानले शरीरलाई मात्र होइन—मनलाई पनि हलुका बनाउँछ। “मैले अर्थपूर्ण काम गरेँ” भन्ने गहिरो मानसिक सन्तुष्टि प्रदान गर्छ।

अघिल्लो रात राम्रोसँग सुत्नु, रक्सी सेवन नगर्नु, र झोलिलो खानेकुरा खानु उपयोगी हुन्छ। रगत दिएपछि केही मिनेट आराम गर्नु शरीरलाई धन्यवाद दिने सानो तर अर्थपूर्ण क्षण हो।

रक्तदान व्यक्तिगत रूपमा गर्न सकिन्छ, तर सामूहिक रूपमा गर्दा यसको प्रभाव दोब्बर हुन्छ। 'एनबीडीए क्यानाडा'ले क्यानाडाभर विभिन्न नेपाली संघ–संस्थाहरूसँग मिलेर समूहगत रक्तदान कार्यक्रमहरू आयोजना गरिरहन्छ, जहाँ नेपालीहरू एकै दिन, एकै स्थानमा गएर रक्तदान गर्छन्। साथीभाइ, परिवार र समुदायका सदस्यसँगै गएर दान गर्दा डर हट्छ, उत्साह बढ्छ, र अनुभव अझ अर्थपूर्ण बन्छ। समूहगत रक्तदान केवल कार्यक्रम होइन—यो समुदायको धड्कन हो।

रगत, प्लेटलेट्स र प्लाज्मासँगै, सीबीएसमार्फत स्टेम सेल दान पनि गर्न सकिन्छ—जुन ब्लड क्यान्सर र बोन म्यारो रोगका बिरामीका लागि जीवनरक्षक विकल्प हो। दक्षिण एसियाली दाताहरूको अभाव हुने भएकाले नेपाली समुदायको सहभागिता अझ महत्वपूर्ण हुन्छ।

स्टेम सेल दान सामान्यतया सुरक्षित, सरल र गैर–शल्यक्रियात्मक विधिबाट गरिन्छ। इच्छुक व्यक्तिले सीबीएसको वेबसाइटमार्फत दाता सूचीमा नाम दर्ता गर्न सक्छन्। थप जानकारीका लागि एनबीडीए क्यानाडा वा सीबीएससँग सम्पर्क गर्न सकिन्छ।

सन् २०२० मा स्थापना भएको एनबीडीए क्यानाडा क्यानाडाभरका नेपालीहरूको क्यानेडियन ब्लड सर्भिसेजबाट 'नेसनल पार्टनर्स फर लाइफ' चिनारी पाएको पहिलो संगठन हो। यसले नेपाली समुदायलाई एकीकृत संरचनामा बाँधेर रक्तदानलाई राष्ट्रिय अभियानको रूपमा अघि बढाइरहेको छ। 'पार्टनर्स फर लाइफ' मा जोडिनु नै एनबीडीए क्यानाडाको सबैभन्दा मूल्यवान् सदस्यता हो—तपाईंको रक्तदान नै तपाईंको सदस्यता हो। यसमा शुल्क छैन, कार्ड छैन—केवल तपाईंको योगदान मात्र छ।

स्थापनाकालदेखि हालसम्म नेपाली रक्तदाताहरूले एनबीडीए क्यानाडासँग जोडिएर ३००० युनिटभन्दा बढी रगत, प्लाज्मा र प्लेटलेट्स दान गरेका छन्, जसमध्ये २०२५ मा मात्रै ६६९ युनिट दान गरिएको छ। यो संख्या केवल तथ्य मात्र होइन—यो क्यानाडामा बस्ने नेपालीहरूको मानवीय पहिचान हो।

एनबीडीए क्यानाडाको उद्देश्य केवल रक्तदान बढाउनु मात्र होइन—क्यानाडाभर फैलिएका नेपाली समुदाय, संगठन र संघ–संस्थाहरूसँग मिलेर राष्ट्रिय स्तरको मानवीय अभियान निर्माण गर्नु हो। यही सहकार्यको निरन्तरतामा एनआरएनए क्यानाडा र एनबीडीए क्यानाडाले क्यानाडाभर फैलिएका नेपाली संघ–संस्थाहरूसँग मिलेर संयुक्त रूपमा 'कोस्ट टु कोस्ट ब्लड डोनेसन क्याम्पेन' सुरु गरेका छन्—जहाँ क्यानाडाको पूर्वदेखि पश्चिमसम्म रहेका नेपाली समुदायहरू एउटै दिन, एउटै उद्देश्यका साथ रक्तदान गर्नेछन्।

आउँदो अप्रिल २५, २०२६ का दिन नेपाली नयाँ वर्ष २०८३ को अवसरमा र क्यानेडियन ब्लड सर्भिसेजले नेपाली समुदायलाई “फिचर्ड कम्युनिटी” को रूपमा सम्मानित गरेको महिनामा, क्यानाडाभर रहेका नेपालीहरूले एकैसाथ कार्यक्रम गर्नेछन्।

'कोस्ट टु कोस्ट ब्लड डोनेसन क्याम्पेन'मा क्यानाडाका नेपालीले एकै दिन, एउटै उद्देश्यका साथ रक्तदान गर्नेछन्

ह्यालिफ्याक्स, मोन्ट्रियल, ओटावा, स्कारबरो, ब्राम्पटन, ह्यामिल्टन, नियाग्रा फल्स, विनिपेग, क्यालगरी, सरे र भिक्टोरिया लगायतका सहरहरूमा नेपालीहरू एउटै धड्कनमा जोडिँदैछन्।

यो केवल रक्तदान कार्यक्रम मात्र होइन—यो क्यानाडाभरका नेपालीहरूलाई एउटै धागोले बाँध्ने राष्ट्रिय एकता अभियान हो। यी सहर र आसपासमा बस्ने नेपालीहरूले आफ्नो पायक पर्ने स्थानमा गई रक्तदान गरी कार्यक्रमलाई भव्य रूपमा सफल बनाउनुहुनेछ भन्ने पूर्ण आशा छ।

विशेषगरी विदेशमा बस्ने हामी युवाका लागि रक्तदान गर्न जरुरी छ, किनकि हामीलाई थाहा छैन हामीमध्ये कसलाई जतिखेर पनि रगत चाहिन सक्छ—साथी, सहकर्मी, वा आफ्नै परिवार जोसुकैलाई पनि। हामी स्वास्थ्यकर्मीको रूपमा हरेक दिन देख्छौँ—रगत नहुँदा उपचार रोकिन्छ, रगत हुँदा जीवन फर्किन्छ। त्यसैले हामी भन्न सक्छौँ—रक्तदान दया होइन, शक्ति हो; जीवन बदल्ने र जीवन बचाउने शक्ति।

एनबीडीए क्यानाडाको 'पार्टनर्स फर लाइफ' मा जोडिएर हामी केवल रगत दान गर्दैनौँ, आफ्नो व्यक्तिगत र नेपाली समुदायको सामूहिक आत्मसम्मान र गर्व पनि सँगसँगै आर्जन गर्छौँ।

तपाईंको प्रतिक्रिया