• शनिबार, ३० श्रावण, २०८३
  • Saturday, 15 August, 2026
  • X

अधुरो प्रश्न

नरेन्द्रनाथ भट्टराई

शुक्रबार श्रावण २९, २०८३ | Friday August 14,2026

पहाडहरू

आफ्नो उचाइले होइन,

आफ्नो मौनताले अग्ला हुन्छन्।

नदीहरू

आफ्नो वेगले होइन,

घाउ पखाल्दै सङ्ला हुन्छन्।

कतिपय मानिसहरू

आफ्नो जीवनले होइन,

आफ्ना अधुरा प्रश्नहरूले

समयभन्दा लामो बाँचिरहेका हुन्छन्।

***

एउटा मानिस

जसले,

आकाश बदल्ने वाचा गरेन।

उसले

माटोसँग झुक्यो,

त्यसका चिराहरूमा

औँला राख्यो,

धेरैबेरसम्म

केही बोल्दै बोलेन।

सायद,

साँचो विचार,

पहिले सुन्छ

पछि बोल्छ।

***

जसले,

कुनै नयाँ सूर्य बनाएन,

उसले

बिर्सिसकेको उज्यालोलाई

धुलोबाट उठायो।

हावा बदलिएको थिएन,

सास फेर्ने मानिस

बदलिन थाले।

क्रान्ति

सत्तामा होइन,

मानिसको चेतनाभित्र जन्मिन्छ।

***

समय

सधैँ सत्यको साथी हुँदैन।

कहिलेकाहीँ,

बजारको भाषा पनि बन्छ।

ऐनाले अनुहार बेच्न थाल्छ,

भाषाले मौनता,

सपनाले आफ्नै मूल्य।

सबैभन्दा ठूलो गरिबी

रोटीको हुँदैन,

विवेकको हुन्छ।

***

बीउ,

ढुङ्गामुनि पनि

हरियो हुने जिद्दी गरिरहेको थियो।

चराले आँधीभित्रै,

आफ्नो गीत जोगाइरहेको थियो।

बूढो किसान

सुक्खा खेतमा पनि

आकाश रोपिरहेको थियो।

सायद,

आशा भनेको

फलको निश्चितता होइन

रोप्ने साहस हो।

***

त्यसैले,

विचारलाई

मूर्ति होइन

नदी हुन देऊ।

जसले

आफ्ना किनारासँग

दिनहुँ बहस गरोस्,

आफ्नै धमिलोपन भए पनि

ढुङ्गासँग ठोक्किँदै,

सङ्लिँदै,

समुद्रतिर

बगिरहोस्।

***

आज पनि,

माटो चुपचाप

एउटा नाम सम्झिरहन्छ।

हावाले

कतै लेख्दैन।

अन्याय देख्दा

असहज हुने प्रत्येक मुटुभित्र,

भोक देख्दा

लज्जित हुने प्रत्येक आँखाभित्र,

आफ्नो सुखभन्दा ठूलो

अरूको जीवन देख्न सक्ने

हरेक विवेकभित्र,

त्यो नाम,

फेरि उम्रिरहेकै छ।

किनकि

केही मानिसहरू

इतिहासका पात्र हुँदैनन्,

उनीहरू,

माटोले

आफ्नै अन्तरात्मासँग

सधैँ

गरिरहने

अधुरा प्रश्न हुन्छन्।

तपाईंको प्रतिक्रिया